Door Luc Nieuwenhuijzen en Rik Claessen

De effecten van de nieuwe lockdown zijn nu nog niet goed zichtbaar in de verslavingszorg, maar deskundigen vrezen er wel voor. “Ik denk dat het nu een kwestie van tijd is voordat je dat terugziet in de verslavingscijfers”, stelt Ingmar Franken, hoogleraar klinische psychologie. 

Franken vertelt dat de lockdown zeker wel effect kan hebben op verslaving. “Hoe meer stress je ervaart hoe groter het gevaar is dat je verslaafd raakt. We weten ook uit onderzoek dat angst, stress en depressie juist nu tijdens een lockdown omhoog gaan. Ik denk dat het nu een kwestie van tijd is voordat je dat terugziet in de verslavingscijfers. Ik moet erbij zeggen dat dat niet een proces van de een op de andere dag is”, zegt Franken. Hij legt uit dat het vaak een lange tijd kan duren, soms zelfs jaren, voordat iets een verslaving wordt.  

De effecten die de lockdown gaan hebben zijn nu nog niet zichtbaar volgens de hoogleraar, maar ‘zagen we het gebruik van alcohol en partydrugs omlaag gaan in de eerste lockdown. Dat zal nu niet heel anders zijn.’ 

Potentieel gevaar 

Volgens Franken is het gevaar nu wel dat er een sociaal vangnet wegvalt. Vooral onder jongeren heerst het gevaar, deze zien hun vrienden minder vaak, gaan minder naar school en vervelen zich vaker. Dat betekent echter niet dat er geen oplossing is. “Het is niet zo dat de verslavingszorg niet doorgaat. In Nederland kan je gewoon terecht met je verslavingsproblemen”, benadrukt Franken. Om verslaving te voorkomen geeft Franken een tip, zorg dat het geen gewoonte wordt: “Dan sluipt er misschien wel een patroon in en als je dat eenmaal gewend bent is het gewoon heel handig om daarmee te stoppen”, aldus Franken. 

 Cannabisgebruik 

Zoals genoemd is er over de gevolgen van de nieuwe lockdown weinig bekend. Wel is er veel onderzoek gedaan naar de éérste lockdown, je weet wel: die ene uit maart 2020. Het Trimbos Instituut, een onafhankelijk kennisinstituut voor alcohol, drugs, tabak en mentale gezondheid, heeft gekeken naar het cannabisgebruik van mensen. De tool hieronder geeft een klein inzicht in de verzamelde resultaten van het onderzoek: 

Verslavingszorg merkt weinig van lockdown  

Het toegenomen gebruik van softdrugs heeft niet direct geleid tot een overdrukte bij verslavingsklinieken. Wel zien instellingen een stijging van aanvragen. Peggy-Sue Figueira van Peggy-Sue Verslavingszorg maakt zich zorgen: “Ik heb het gevoel dat ik telkens een telefoontje achterloop.” Alex van Dongen van Novadic-Kentron Verslavingszorg denkt juist dat in de verdere toekomst de druk toeneemt. In de audio hieronder vertellen zij beiden hun ervaringen op dit moment.    

 ‘Praat erover’ 

Dat je nu meteen meer verslavingen ziet, noemt Franken te kort door de bocht, “maar het lijkt me gek als we geen effecten van deze lockdown gaan zien.” Buiten het voorkomen van slechte gewoontes, noemt Franken ook het belang van je problemen delen met anderen: “Praat erover met mensen, met vrienden of familie. Over het algemeen is het goed om over negatieve gevoelens te praten in plaats van een joint te pakken of het weg te drinken.”