Het basisonderwijs ontvangt in het schooljaar 2022-2023 eenmalig 500 miljoen euro minder voor personeelskosten. Dat blijkt uit een analyse van Nu.nl. Dit komt door een nieuwe regeling die 1 januari 2023 ingaat. Harm van Gerwen van de PO-raad maakt zich zorgen: “Veel schoolbesturen komen in de problemen.”

De PO-raad krijgt nu vaak de vraag wat de schoolbesturen moeten doen. “De basis van deze nieuwe plannen waren al langer bekend, maar eind vorig jaar werd duidelijk dat het nu ging gebeuren. Overvallen voelen ze zich”, zegt Van Gerwen. Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) is al een keer aangesproken door de PO-raad. Er was gevraagd voor een langere overgangsregeling, zodat scholen langer de tijd hebben om een reservepot op te bouwen.

Het OCW heeft wel aangegeven dat ze niet streng zullen controleren. Als schoolbesturen dus onvoldoende reserve hebben volgend schooljaar, dan zullen ze hier niet streng op handhaven. De PO-raad vindt dat het OCW veel meer kan doen. Alleen in bijzondere gevallen gaan ze een vordering uitbetalen. “Dat is alleen als een school failliet gaat gedurende het schooljaar en de kans is niet groot dat dat gebeurt. Het OCW heeft gezegd dat er geen geld voor is en dat scholen niet op een compensatie mochten vertrouwen, terwijl dat wel heel reëel was”, aldus Van Gerwen.

Schoolbesturen

Toon Geluk van schoolbestuur Archipel Primair vindt de regeling erg jammer. “Geen enkele organisatie is blij met minder inkomsten zonder compensatie. De cijfers gaan niet gelijk in het rood, maar het gaat zeker zichtbaar zijn.” Marcel van den Hoven van bestuursorganisatie Tangent maakt zich minder zorgen: “We moeten ons in deze tijd al drie keer in de ronde werken en met veel werk lukt dat. Wij gaan ons hier niet druk om maken en hadden het al meegenomen in onze plannen.”

Tangent geeft wel aan dat ze het in tijden van een lerarentekort geen handige zet vinden. Het landelijk tekort aan basisschoolleraren was eind vorig jaar 8,6% volgens NRC. Van Gerwen kan de situatie positief en negatief bekijken. “Door het tekort gaat niet al het geld naar de leraren, wat kan betekenen dat er reserve wordt overgehouden. Er kan natuurlijk ook meer uitgegeven worden voor de werving van nieuwe leraren, waardoor het ingewikkelder wordt.” Het kan volgens hem beide kanten opgaan.

Archipel Primair gaat volgen wat de PO-raad gaat zeggen. De raad is heel duidelijk met hun advies. “Laat je adviseren door deskundigen naar je eigen persoonlijke situatie en wat je het beste kan doen om het onderwijs voor de kinderen op poten te houden”, zegt Van Gerwen.

Zorgen

Een gelijkwaardige situatie speelde zich ook af in het schooljaar 2017-2018. Het voortgezet onderwijs ging ook over op een nieuwe bekostiging. “Dat was precies hetzelfde probleem, zij hebben ook geen geld gekregen”, vertelt Van Gerwen. Het verschil was dat er toen wel een langere overgangsperiode van toepassing was. “Dat hebben we nu niet, waardoor het primair onderwijs nu de dupe is.”

“We maken ons grote zorgen”, aldus Van Gerwen. “Gelukkig is het eenmalig. Het is een zure appel waar de meeste scholen doorheen moeten bijten. Dat komt uiteindelijk wel goed, maar het is wel een héle zure appel.”