Uit voorzorg voor surveillance in China krijgen Nederlandse sporters een ‘schoon toestel’ van het NOC*NSF. Eind januari gaan deze sporters naar Beijing voor de Olympische Winterspelen. “De Chinese overheid zal zonder probleem de telecom kunnen eisen om alles mee te luisteren”, zegt Jelmer Schreuder, Public Affairs Adviseur bij NLdigital.

De informatie die op een telefoon staat, vertelt heel veel over een persoon. “Kijk naar je eigen telefoon en de apps die je erop hebt staan. Daar zit veel informatie in: waar je bent geweest, wie je hebt gebeld, met wie je contact hebt, op welke verschillende manieren je contact hebt enzovoort. Dat is allemaal waardevolle informatie waar je veel verschillende dingen mee kunt doen.” Dit kan onder andere gaan om spionage of om producten te willen verkopen.

Meeluisteren en infecteren

“In Nederland zijn providers gebonden aan een wetgeving, waarin staat dat ze niet mogen meeluisteren, behalve met een wettelijk bevel. In China is dit van een andere orde. Als jij daar belt zonder end-to-end encryption, dan zal de Chinese overheid zonder probleem de telecom kunnen eisen om alles mee te luisteren,” aldus Schreuder. Naast meeluisteren kan een telefoon ook een virus krijgen, waardoor persoonlijke informatie te zien is. “Als jouw apparaat een connectie maakt met een ander apparaat, is er altijd een kans dat dat toestel jouw apparaat infecteert. Zo kan dat toestel informatie over jou bijhouden. Als je dit apparaat koppelt aan andere toestellen, dan kan het virus zich weer verspreiden.” Volgens Schreuder is het om die reden heel logisch dat de telefoon na gebruik wordt vernietigd.

Invloed politiek

Ondanks de kans op telefoonspionage, is het volgens Frank van Eekeren, universitair hoofddocent Sport en Society van de Universiteit Utrecht, logisch dat een land als China de komende Olympische Winterspelen organiseert. “De politiek heeft veel invloed op sport, omdat sportevenementen afhankelijk zijn van overheden die er in willen investeren. Maar de laatste jaren zijn democratische landen steeds minder bereid om zich aan te melden voor grote sportevenementen, omdat de bevolking daar kritisch tegenover staat.” De NOS meldde dat de Spelen vooral in deze landen als geldsmijterij gezien wordt en dat de bevolking het nut er niet van inziet. Ondanks dat worden de Winterspelen van 2026 in Milaan gehouden. Ook vinden de komende drie Zomerspelen in westerse landen plaats.

Het belang van het organiseren van een groot evenement

“Minder democratische landen organiseren daarentegen wel graag deze evenementen, omdat zij daarmee op het wereldtoneel een belangrijke rol spelen en aan hun imago kunnen werken. Het is een mooi instrument voor regimes om zich aan de buitenwereld te laten zien.” Het betreffende land bepaalt dan dat de regelgeving die ze daar hebben ook voor het evenement geldt. “Je mag bijvoorbeeld in het land komen, maar dan is het wel mogelijk dat je telefoon wordt afgetapt.”

“Het is een mooi instrument voor regimes om zich aan de buitenwereld te laten zien.”

Schijnwerper op imago

Dat een land als Nederland actie onderneemt in aanloop naar de Winterspelen is volgens Van Eekeren een westers perspectief. “Sinds een kleine twintig jaar zijn grote sportevenementen steeds vaker in andere delen van de wereld.” Daardoor liggen deze landen onder een vergrootglas. Dit roept volgens Van Eekeren vragen op over mensenrechten. Deze komen voort uit misstanden die westerse landen denken te zien. “Ook biedt het de gelegenheid om deze landen daarop aan te spreken. Dat is niet goed voor het imago van dat land, want het is voor het organiserende land niet fijn als er meer over de mensenrechten wordt gepraat dan over de sporten.” Ondanks de politieke standpunten beginnen de Olympische Winterspelen van 2022 op vier februari.