Na de illegale handel in valse QR-codes om toegang te krijgen tot diverse soorten binnenlocaties, zijn er nu ook pasjes te bestellen via diverse websites die jou een vrijstelling geven voor het dragen van een mondkapje. Zo’n pasje is echter geen officieel document. De aanbieders komen er mee weg, omdat zij aangeven bij de aankoop dat zij niet aansprakelijk zijn, zegt de Inspectie Gezondheid en Jeugd.

‘’Wij hebben de sites beoordeeld en zien op dit moment geen reden om stappen te ondernemen’’, aldus Mariël van Dam, woordvoerder van de inspectie, ‘’De aanbieders spelen in op een kleine groep, die daar behoefte aan heeft. Op de sites wordt vermeld dat de pasjes een ondersteuning zijn voor het gesprek als een mondkapjesweigeraar wordt aangesproken.’’ Het aanbieden van zo’n pasje is dus niet strafbaar. Het gebruik van een pasje daarentegen wel, wanneer blijkt dat de weigeraar geen vrijstelling heeft. In dat geval is er sprake van valsheid in geschrifte. 

Voor medewerkers in het OV is dat lastig te controleren. Zij krijgen dagelijks te maken met mondkapjesweigeraars. Volgens Jasper Steppé, conducteur bij NS, is de meest gebruikte zin van de afgelopen anderhalf jaar de volgende: ‘heb je een mondkapje bij je en zou je die ook op willen doen?’ Dat levert discussies op vertelt hij. ‘’Ik ben meerdere keren uitgescholden en er is op mij gespuwd. Ik heb ook de trein een paar keer niet laten vertrekken, omdat er iemand zijn mondkapje niet op wilde doen’’, zegt Jasper. ‘’De pasjes die ze laten zien controleer ik niet grondig, omdat ik niet fout wil zitten als iemand een correct pasje heeft.’’ Onder conducteurs levert zulke pasjes dus extra moeilijkheden op. ‘’Sommige collega’s handhaven ook niet meer, omdat ze geen zin hebben in agressief ellenlange discussies.’’ 

Het aanbieden van pasjes zorgt dus vooral voor onrust in het OV. De politie handhaaft er namelijk niet op, zegt een agente uit Den Haag. ‘’Het is gek dat deze bedrijven mogen bestaan’’, zegt de inspectie, ‘’De overheid heeft een gratis verklaring beschikbaar gesteld. Een betaalde pas is dus niet nodig.’’ De aanbieders van website pasjesvoordevrijheid.nl wilde niet reageren.