In Nederland is er sprake van een rivierkreeftenprobleem. Het overschot vormt een gevaar voor de amfibieën en de oevers in Nederland. “Het probleem is vooral ontstaan door de rode Amerikaanse rivierkreeft”, zegt Janne Brouwers, senior adviseur waterbeheer bij Waterschap Brabantse Delta.

“Doordat verschillende soorten exotische rivierkreeften hiernaartoe kwamen is er een probleem ontstaan. De rode Amerikaanse rivierkreeft is dominant in ons gebied, zuidwest Brabant”, zegt Brouwers. In Breda, Tilburg en Den Bosch zijn er relatief vaak exotische rivierkreeften gesignaleerd. Breda heeft met 157 kreeften sinds 2010 de meeste waarnemingen van Noord-Brabant, blijkt uit cijfers van rivierkreeft.nl. “Er zijn in totaal zeven verschillende soorten Amerikaanse rivierkreeften”, zegt Bram Koese, projectleider bij stichting EIS Kenniscentrum Insecten.

Kreeften in de watergangen

Volgens Brouwers heeft dit verschillende oorzaken, zo verplaatsen de kreeften zich via schepen, ze varen als het ware mee. Ook zijn er verschillende soorten rivierkreeften voor de aquariumhandel naar Nederland gebracht en ontsnapt of zelfs uitgezet in de natuur. Daarnaast is de Californische rivierkreeft in 1959 in Europa uitgezet. Dit was een alternatief voor de visserij, omdat de populatie van de Europese rivierkreeft achteruitging.

Verspreiding

“Het is een deel van het gedrag en de levenscyclus van onder andere de Rode Amerikaanse rivierkreeft om over het land te trekken. Omdat deze soort over land loopt, wordt hij ook veel gezien. Maar de belangrijkste oorzaak van de verspreiding zijn wijzelf”, zegt Koese. Volgens hem wordt de kreeft continu besteld en verhandeld. Deze kreeftensoort heeft het grootste marktaandeel en is de soort die mensen eten. Hierdoor zijn mensen, door de dieren opnieuw uit te zetten, de grootste oorzaak van verspreiding. De rivierkreeften als voedsel gebruiken is ook één van de voordelen van de dieren. Zowel voor mensen als voor beesten die de jonge rivierkreeften eten.

Waterschap Brabantse Delta
Gevaren door rivierkreeft

Brouwers: “De rivierkreeft graaft graag en op die manier komt er zand in het water. Het zand maakt het water troebel, wat nadelig is voor planten: ze kunnen minder goed groeien. Daardoor ontstaan er instabiele oevers.” Volgens Brouwers eten ze daarnaast veel amfibieën op.

Kreeftensleuf

“België heeft een krabbensleuf ontwikkeld. We proberen deze om te vormen zodat we de exotische rivierkreeft kunnen vangen”, zegt Brouwers. Kreeften kunnen, in tegenstelling tot krabben, zwemmen met hun staart. De bak waar krabben door de sleuf in vallen werkt daarom niet voor de kreeften. Het Waterschap Brabantse Delta doet aanpassingen om te kijken hoe ze de kreeften wel kunnen vangen. “De opening van de sleuf valt nu direct naar beneden. Deze wordt schuiner en smaller gemaakt zodat de kreeften er hopelijk minder snel uit kunnen. Het doel is verspreiding tegengaan, niet om de kreeften te elimineren. Het gaat er vooral om dat ze niet naar bepaalde gebieden trekken, niet naar poelen waar beschermde amfibieën leven.” Ze zitten nu in de afrondende fase van dit project.