Er komt een derde editie van de Onbeperkte Elfstendentocht van 14 tot en met 18 september. Deelnemers met een chronische aandoening of beperking krijgen een kans om deel te nemen aan een vijf dagen durende tocht door Friesland. “Iedereen mag onbeperkt meedoen, we sluiten niemand uit. Elke prestatie is deze week gelijk aan elkaar”, vertelt Sandy Krijnen, initiatiefneemster Onbeperkte Elfstedentocht.

Emmely Kokshoorn, 21/01/2022

Krijnen kreeg in 2009 de diagnose MS en belandde drie jaar later in een rolstoel. “Toen ik mijn man vanaf de kant aanmoedigde bij de Fietselfstendentocht voelde ik me buitengesloten. Ik kon niet lopen, maar wel fietsen op een elektrische fiets. Die mochten niet meedoen. Door haar levensstijl aan te passen heeft Krijnen zichzelf letterlijk weer op de been gekregen en kan ze op dit moment weer lopen.

“Vaak mis je, wanneer je een beperking hebt, een doel binnen de maatschappij” – Annemarie Veltman

In 2019 is ze begonnen met het organiseren van de Onbeperkte Elfstedentocht: Een tocht waarbij mensen met een chronische aandoening of beperking zèlf een keer ‘in de spotlicht’ staan. “Meestal zijn het de gezonde mensen die zich voor een goed doel inzetten en zitten de mensen met een aandoening dankbaar applaudisserend aan de zijlijn. Nu hebben we het omgedraaid, we gaan zelf in beweging”, vertelt Krijnen. Achteraf kreeg ze te horen dat deze tocht voor verschillende deelnemers een levens veranderende ervaring was.

Grenzen verleggen

Een van deze deelnemers is Annemarie Veltman (39). Ze heeft twee keer deelgenomen aan de Onbeperkte Elfstedentocht en kijkt enorm uit naar die van dit jaar. Sinds deze week heeft ze een handbike tot haar beschikking gekregen en ze kan niet wachten om zich daarmee naar de finish te trappen: “Vaak mis je, wanneer je een beperking hebt, je doel binnen de maatschappij en een doel om voor te sporten. Ik heb mijn doel weer gevonden. Het is een uitdaging die je aangaat, je verlegt je grenzen.”

Sinds een jaar of elf is Veltman afhankelijk van een rolstoel. Ze heeft een bindweefselaandoening geërfd: Het syndroom van Ehlers-Danlos (EDS). Het bindweefsel van personen met deze aandoening is buitengewoon rekbaar en dit zorgt er bij Veltman voor dat haar gewrichten erg snel uit de kom schieten: “Ik zit eigenlijk te los in elkaar. Lenig zijn is leuk, hypermobiel kan ook nog grappig zijn, maar dit is niet meer leuk.” Annemarie kan als ze het wil nog een marathon lopen, maar met heel veel pijn. “Vandaar die rolstoel dus.” Of deze keer, de handbike en de scootmobiel.

“Je traint niet alleen voor het maken van kilometers” – Annemarie Veltman

Op tijd over de finish

Met haar armen is het beter gesteld dan met haar benen, vandaar dat ze de afgelopen Onbeperkte Elfstedentochten in een rolstoel heeft gefinisht. “De eerste keer dat ik meedeed heb ik van elke dag de helft in mijn rolstoel geleden. De afgelopen keer heb ik wel de hele tocht gedaan, maar dan de rolstoel afgewisseld met mijn scootmobiel. Ik ben toen met mijn kinderen achterop over de finish gereden, dat was heel mooi”, lacht ze. Dit jaar wil Veltman met haar handbike en rolstoel de finish behalen: met deze combinatie haalt ze de finish ruim op tijd.

“Een handbike is een fiets aan de rolstoel. Je trapt eigenlijk rondjes met je armen in plaats van met je voeten”, legt Veltman uit. Ze vertelt dat het heel erg wennen is en dat er meer bij komt kijken dan alleen zorgen dat je zo ver mogelijk kan trappen: “Je traint niet alleen voor het maken van kilometers, maar je moet ook je armen en je ook je rug trainen. Je wilt niet krom zitten aan het einde van de rit.”

Veltman merkt dat ze gaandeweg steeds meer handigheidjes ontdekt. “Het eerste jaar dat ik deelnam had ik de blaren op mijn handen staan van het bewegen over de hoepels die aan de banden van mijn rolstoel zitten. Over dat soort dingen ga je nadenken en dat verbetert je prestaties. Het volgende jaar had ik namelijk betere handschoentjes aan.” Voor dit jaar gaat Veltman vooral extra trainen.

Een zwart gat

Toch zit er ook een keerzijde aan het harde trainen voor de Onbeperkte Elfstedentocht. “Nadat ik de tocht had voltooid viel ik in een zwart gat. Mijn doel was weg. Je stapt je bed uit en denkt, wat ga ik eigenlijk doen vandaag?”, vertelt Veltman. Het liefst zou ze vaker zo’n evenement als dit zien.

Om deze reden heeft de organisatie van de Onbeperkte Elfstedentocht er een extra evenement bij georganiseerd. “Er is ons gevraagd om een Onbeperkte versie van Vuelta, een wielerwedstrijd, te organiseren. Op dit moment zoeken we paden rond Breda die toegankelijk zijn voor bijvoorbeeld driewielfietsen, handbikes en scootmobiels”, vertelt Krijnen.

Bij Annemarie Veltman gaat het al kriebelen als ze aan de Onbeperkte Vuelta denkt: “Het lijkt me super gaaf. Tijdens de Onbeperkte Elfstedentocht zag ik dingen van Friesland die ik nog nooit had gezien, dat wil ik ook in Brabant ervaren. Als een sportieve minivakantie!”