Plotse hartstilstand bij jonge mensen is zeldzaam. Toch is er veel aandacht voor topsporters die neervallen op het veld. Er zijn verschillende ideeën waarom dit is. Preventief kan je je hart laten screenen op hartziekten, alleen is dit geen perfecte methode. Maar is het überhaupt wel nodig om je zorgen te maken om deze risico’s?

Een gemiddeld voetbalfan scrolt door zijn of haar favoriete social media app en kan het bijna niet ontwijken: Topsporters, met name voetballers, die neervallen tijdens een wedstrijd of training. Dit ten gevolgen van een hartaanval. Op die social media zijn er verschillende geluiden. Met name op Twitter zijn er velen die de schuld leggen bij het coronavaccin:

Journalist Tom Knopping ontkrachtte dit op 19 januari. Volgens hem is er tegenwoordig steeds meer aandacht voor hartproblemen en lijkt het vaker voor te komen. Maar moeten we ons de angst wel laten bekruipen door al die nieuwsberichten?

Bijwerkingencentrum Lareb meldde in december vorig jaar dat er 231 meldingen op de 24 miljoen gezette vaccins waren. Deze gaan om een ontsteking van het hartzakje of -spier. Dit zijn er meer dan verwacht omdat er geen rekening is gehouden met een mogelijk verhoogd aantal door Covid-19.

Geen sportprik

Tegenover deze meldingen staat in hetzelfde bericht dat het risico op dezelfde hartproblemen nog vele malen groter is bij een Covid-19 infectie. Agnes Kant, directeur bijwerkingencentrum Lareb, verklaart dat risico’s van het vaccin niet gelinkt zijn aan sport: “We hebben hier wel een paar keer vragen over gehad, maar niet heel vaak. Het is inmiddels bekend dat ontsteking van het hartzakje en de hartspier ook zeldzame bijwerkingen zijn. Deze kunnen optreden na een vaccinatie van Pfizer of Moderna. Het risico op bijvoorbeeld ontsteking van de hartspier en trombose bij corona is overigens groter bij jongere mannen. Maar dat is niet in verband gebracht met sporten.”

Screening is geen bescherming

Twee op de 100.000 heeft kans op plotse hartdood vertelt sportarts Aernout Snoek. “Stel dat je als ziekenhuis duizend screenings voor hartziekten hebt, wat heel veel zou zijn, dan is de kans op het vinden van ziektes nog altijd minimaal.” Het zoeken naar hartproblemen doe je door het invullen van een vragenlijst, een lichamelijk onderzoek en een hartfilmpje. “Van zo’n screening is de meerwaarde beperkt”, zegt Snoek.

“Weet wel dat er geen duidelijk consensus over screening is onder artsen”, vervolgt de sportarts. “Een studie in Engeland heeft 11.000 profvoetballers laten screenen. Van deze 11.000 zijn er acht in de loop der jaren overleden. Zes van deze spelers hadden een goede screening, de andere twee niet. Het is naar mijn mening niet gunstig om dit op grote schaal in te zetten voor Nederland. Je kan op individueel vlak een screening laten doen. Het kan zo zijn dat je afwijkingen vindt. Maar je moet er niet teveel van verwachten.”

Spaanse keeper

Een van de voetballers die tijdens een training zomaar in elkaar zakte was Iker Cassillas. In een interview met FIFpro, de representatieve bond van 65.000 profvoetballers, zegt hij nooit bezig te zijn geweest met mogelijke hartproblemen, totdat hij zelf neerviel en gered moest worden door nabije dokters. “Het zal wel nooit bij mij gebeuren”, dacht hij.

Aernout Snoek legt uit dat dit ook niet nieuw is. “Het is van alle tijden. Je ziet bijvoorbeeld dat als iemand uit een fietsclub een plotse hartstilstand heeft, al zijn of haar vrienden zich sneller laten screenen dan voorheen.”