Het vierde seizoen van de populaire Nederlandse misdaadserie Mocro Maffia komt vandaag uit. De laatste jaren winnen true crime series, podcasts en films populariteit. Maar wat doet hele dagen kijken en luisteren naar dit soort negativiteit met je gevoel of emoties? Volgens Dr. Serena Daalmans, onderzoeker Communication & Media aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, maken misdaadseries je vooral angstig.

Daalmans is gespecialiseerd in de presentatie van misdaad in de media. “Ons gedrag is erg gebaseerd op de mensen om ons heen en de mensen in de media. Daarom is het belangrijk dat personages worden beloond voor goed gedrag en worden gestraft als zij een misdaad plegen. Dit gebeurt ook in misdaadseries zoals CSI, Bones en NCIS.”

“Je wordt bang voor de wereld om je heen”

Echter merkt Daalmans dat jongeren nu naar misdaadseries kijken waarbij ‘de daden van de personages minder moreel gekaderd kunnen worden’. Daalmans: “ Ze doen goede én slechte dingen, in situaties die je aan het denken zetten. Daarbij hebben de meeste misdaadseries nu een hoofdpersoon, waarmee de kijker zich kan identificeren”. Maar ook hier geldt: bestraf de personage die een misdaad pleegt, zodat de consequenties van de actie zichtbaar worden voor de kijker. “Dit kun je psychologisch zien als een trigger van: “dit gedrag moet ik niet vertonen”, aldus Daalmans.

Misdaadseries.

Bron: CBS

Angst

Het verband tussen misdaadseries en zelf het gedrag kopiëren, is niet zo rechtlijnig, zegt Daalmans. “We zijn zo bang dat gewelddadige televisie ons gewelddadig maakt. Maar dat is niet zo. Het maakt je eerder angstig. Je wordt bang voor de wereld om je heen.” 

Volgens Daalmans ontstaat die angst ook eerder bij jongeren die in een omgeving wonen waarbij deze erg aansluit op de misdaadserie. “Als televisie en realiteit overeenkomen, kunnen er consequenties aan verbonden zijn.” Maar daarvoor zou je veel uren naar misdaadseries moeten kijken. “Met een uurtje per dag zou dat niet gebeuren”. 

Mocro Maffia heeft er al drie seizoenen opzitten, met telkens rond de acht afleveringen. Eén aflevering duurt ongeveer veertig minuten. Als je één seizoen zou bingewatchen, word je 320 uur blootgesteld aan de bloeddorstige misdaadserie. 

“Maar zelfs dan denk ik dat sociale context een grotere rol speelt dan een serie”, aldus Daalmans. “Stel je woont in een Vinex-wijk*  en je verdient Jan-modaal, dan is een misdaadserie vooral om je in te verliezen. Woon je in een achterstandswijk met economische problemen en heb je geen kansen op school, dan voel je je al meer aangetrokken tot een serie zoals Mocro Maffia.”

*Een Vinex-wijk is een nieuwbouwwijk voor jonge gezinnen, aan de rand van bepaalde grote steden.

School shooters

Dat misdaadseries je niet gewelddadig maken, valt te vergelijken met gewelddadige games en het effect op jongeren. “De relatie zien we niet. Er zijn veel grootschalige onderzoeken gedaan waarbij het gamen niet gelinkt kan worden aan gewelddadig gedrag.”

“Mocro Maffia  dwingt je te reflecteren op jezelf”

“ Zelfs niet bij die school shooters in de Verenigde Staten. Uit onderzoek is gebleken dat zij veel minder gewelddadige games spelen dan de algemene Amerikaanse jongeren. “ 

STOP!

Zelfreflectie

Volgens Daalmans zijn misdaadseries juist ook belangrijk. “Een goede misdaadserie, zoals Mocro Maffia, zet ons juist aan het denken. Mocro Maffia  dwingt je te reflecteren op jezelf, zonder dat je er bewust mee bezig bent. Het mag best wringen. Dit soort series hebben een functie voor de samenleving. Het maakt iets bij je los.”

Dit geldt ook voor de populaire misdaadserie die sinds vandaag een vierde seizoen heeft. “Je denkt niet na het kijken van deze serie: ik koop een wapen en begin morgen een bende. Zo makkelijk is de  relatie tussen wat we zien en wat we zijn niet.  Er is meer voor nodig dan een serie.”