Indy Korenromp, Marjo van Yperen en Mara van Beers 

Duitse studenten voelen zich vergeten door de overheid. Net als Nederlandse studenten kampen zij met psychische problemen door de lockdowns. Uit onderzoek van de Universiteitskliniek Hamburg-Eppendorf (UKE) blijkt dat meer dan 40 procent van de jongeren last heeft van depressieve gevoelens tijdens de tweede coronagolf. Maar wat had de overheid beter kunnen doen? Studentondersteuner Rihab Dubau: “Er is een gebrek aan medeleven.” Correspondenten Mara van Beers, Indy Korenromp en Marjo van Yperen gingen naar de Duitse deelstaat Hessen en spraken met diverse mensen over dit probleem.

Vanaf maart 2020 zit de hele wereld in een knipperlicht relatie met de lockdown. Het ene moment is alles dicht en moet je thuisblijven, het andere moment is alles open en mag je gaan en staan waar je wil. Veel Duitse studenten hebben door de verschillende lockdowns mentale problemen. Volgens het onderzoek van de UKE in de derde coronagolf hebben bijna 40 procent van de ondervraagde jongeren last van buikpijn, voelt ruim 40 procent zich depressief, heeft bijna 50 procent vaak last van hoofdpijn, heeft ruim 45 procent last van slaapproblemen en is 57 procent prikkelbaarder dan normaal.  Zo ziet studentondersteuner Rihab Dubau van de universiteit van Frankfurt dat steeds meer studenten een afspraak maken voor begeleiding. “Er zijn veel studenten die worstelen met depressieve gevoelens, onzekerheid en paniekaanvallen. Door de begeleiding hoop ik een oplossing te vinden voor elke individuele situatie.” 

Hoe studenten tot dit punt zijn gekomen, komt volgens Dubau door een gebrek aan medeleven van de universiteit voor de situatie van de studenten. “We zijn hier al bijna twee jaar over in gesprek als universiteit en er is nog steeds niks écht veranderd”, stelt de studentondersteuner. Zo willen veel professoren niet veranderen en zien ze niet hoe moeilijk deze periode voor studenten is. ‘’Het is ongelooflijk om te verwachten dat studenten vijf of zes uur achter een laptop zitten en dan nog aandacht hebben voor de les. Dat is onmogelijk.” 

Corona in Duitsland 

Ieder land pakte de coronapandemie anders aan. Bekijk in de onderstaande tijdlijn welke stappen Duitsland heeft genomen in de afgelopen twee jaar.

Tekst gaat verder onder de tijdlijn

Podcast initiatief

Studenten journalistiek aan de Hochschule für Medien Kommunikation und Wirtschaft (HMKW) in Keulen hebben een podcast gemaakt over dit onderwerp. Hier vertellen ze over hun ervaringen van studeren in tijden van een pandemie. Zo worden er ook veelvoorkomende en bekende anekdotes besproken die alle studenten inmiddels wel kennen. Ze hebben de podcast gemaakt in het project ‘Audio Journalism’. De studenten zijn vooral blij dat ze door middel van de podcast, die in de studio mocht worden gemaakt, een connectie met elkaar aan konden gaan. Audiodocent Frank Überall begeleidde de studenten in dit project.

Tekst gaat verder onder de audio

De stem van de student 

Het is natuurlijk makkelijk om als politiek leider of als schoolhoofd over studenten te praten, maar de studenten zelf weten ook heel goed wat hun dwars zit en hoe ze dit graag opgelost zien. Vijf studenten die studeren aan de Technische Universiteit in Darmstadt kunnen nu eindelijk weer naar school na een lange tijd thuis hebben moeten studeren. Ondanks dat ze heel blij zijn nu weer fysiek naar school te mogen, hebben ze ook wel hun vraagtekens bij bepaalde maatregelen van de overheid. Zo mogen studenten wel naar school, maar zitten ze met mondkapjes op tussen plexiglas. Ook mogen er maar een bepaald aantal studenten fysiek naar de universiteit komen, wat voor de studenten niet bijdraagt aan hun mentale gezondheid. ‘’Er wordt wel gedacht aan het basis- en middelbaar onderwijs en de kantoorwerkers, maar de studenten worden vergeten’’, zegt Isabelle, studente TU Darmstadt 

Tekst gaat verder onder de fotoserie 

Psycholoog Marita Helkimo-Hauser ziet ook een toename in studenten in haar praktijk. “Ik help voornamelijk jongvolwassenen, maar ik zie steeds meer mensen met mentale problemen door de lockdown.” Helkimo denkt dat er meerdere oorzaken zijn van de mentale problemen bij studenten. “Het gebrek aan sociaal contact is een van de belangrijkste redenen. Studenten hadden veel nieuwe mensen moeten ontmoeten, maar door de lockdown kon dat niet.” Ook denkt de psycholoog dat de overheid meer had kunnen doen voor studenten en deelt die mening dus met hen. “Ik denk dat ze tijdens de lockdown te veel in een keer gesloten hebben zonder ons te informeren. Ineens kon je alleen nog maar naar de supermarkt. Er was geen sociaal leven meer.”  

Politiek in Hessen 

De mening van de politiek is niet te missen in deze kwestie. Volker Schmidt, perswoordvoerder van Hessisches Ministerium für Wissenschaft und Kunst, zegt hierover dat het voor universiteiten echt nodig was om maatregelen te nemen. Dit omdat veel mensen elkaar ontmoeten in verschillende groepen. “Door de hoge vaccinatiegraad, efficiënte hygiëne maatregelen en testregimes vinden universiteiten en het ministerie het verantwoord en belangrijk om de lessen weer bijna volledig op school te laten plaatsvinden.” In het wintersemester waren er al wat meer lessen op school en nu in het zomersemester hopen de universiteiten de lessen weer volledig op campus te laten verlopen.   

Studentondersteuner Rihab Dubau ziet wel een groot verschil tussen Duitsland en Nederland. “Er wordt door politici een hoop paniek gecreëerd en ik weet niet waarom. Om ons heen gaan de landen weer open, dus ik denk dat Duitsland hetzelfde moet doen.” Terwijl in Nederland de maatregelen opgeheven werden, werd er in Duitsland een nieuwe lockdown aangekondigd. Dat zorgde voor onbegrip onder de Duitsers, want waarom mag het in Nederland allemaal open en in Duitsland niet? 

Tekst gaat verder onder de infographic  

Mensen op straat  

Ook op straat zijn de meningen verdeeld. Had de overheid iets anders moeten doen? En zo ja, wat dan? Het volk is van mening dat er meer uitleg vanuit de overheid had moeten komen over de verschillende maatregelen die werden ingevoerd. Zo ziet psycholoog Marita Helkimo-Hauser ook financiële problemen door de lockdown. “Mensen hebben geen banen meer en kunnen hun levensstijl niet meer betalen. Er zijn ook veel financiële problemen bij studenten die het wat minder breed hebben.” Door de coronacrisis verloren mensen hun baan en konden ze hun levensstijl niet meer betalen. Volgens Helkimo moesten mensen toen op zoek naar een goedkopere levensstijl omdat ze simpelweg niet genoeg geld meer hadden.   

Tekst gaat verder onder de video  

Als we gaan kijken naar de toekomst van de situatie waar Duitse jongeren zich in begeven, is er nog veel onduidelijkheid. Het is niet duidelijk wat de volgende stappen gaan zijn die de overheid gaat nemen en wat er in de rest van de wereld gebeurt. Psycholoog Marita Helkimo-Hauser en studentondersteuner Rihab Dubau hopen allebei dat de situatie voor jongeren snel voorbij is. “Ik hoop dat de situatie snel weer is zoals het was, dat het normale leven weer verder kan. Het is voor jongeren belangrijk dat ze sociale contacten hebben en dit niet alleen maar online hoeven te doen”, legt Helkimo uit. Rihab Dubau: “Natuurlijk hoop ik dat dit snel voorbij is. Laten we weer vrij zijn, laten we weer ons leven leven; dat hebben studenten nodig.”