Sinds dertien dagen is de hele wereld in ban door de inval van Rusland in Oekraïne. De strijdvoering van het Russische leger uit zich in een slag om de grote Oekraïense steden, wat wordt beantwoord door hevig verzet van de Oekraïense troepen. Gemaakt door Lonneke de Hoog, Sophie Everts & Luc Nieuwenhuijzen

In verschillende Oekraïense steden, zoals Marioepol en Sumy werd een tijdelijke en plaatselijke wapenstilstand overeengekomen. Deze steden zijn omsingeld door de Russen. De huidige wapenstilstand in Sumy houdt vooralsnog stand, laat Dmytro Zhyvytsky, de gouverneur van Sumy, in een uitgezonden toespraak weten. Eerder kwamen er berichtgevingen naar buiten dat de Russen zich niet aan het staakt-het-vuren hielden en de vluchtroutes beschoten, maar later maakte Zhyvytsky bekend dat dit slechts een incident was. Duizenden mensen hebben de stad weten te ontvluchten.

Ook is er een overeenkomst gekomen voor een wapenstilstand in Marioepol, maar deze verloopt niet even succesvol als die in Sumy. Oleg Nikolenko, woordvoerder van het Oekraïense ministerie van Buitenlandse Zaken, laat op Twitter weten dat het Russische leger zich opnieuw niet houdt aan het staakt-het-vuren. Nilenko schrijft dat Russische troepen de humanitaire corridor (een specifiek gedeelte van een oorlogsgebied waar militaire actie is verboden) van Zaporizja naar Marioepol beschieten. Ook schrijft hij dat zij kinderen, vrouwen en ouderen de stad niet laten verlaten en dat dergelijke acties niets anders zijn dan genocide. Afgelopen zaterdag hield Rusland zich ook al niet aan de overeenkomst in Marioepol.  

Belegeringstactiek

De Russen hebben deze twee steden omsingeld. De stad Marioepol wordt beschoten en alle toegangswegen zijn bezet. De Russen kiezen voor een belegeringstactiek. Volgens Samuël Kruizinga, hoogleraar militaire historie aan de Universiteit van Amsterdam, is deze tactiek vrij oud. ‘’Eén van de bekendste belegeringen is de belegering van Leiden geweest. Tijdens een belegering is het doel van de aanvaller om de verdediger zo langzaam mogelijk uit te knijpen,’’ zegt Kruizinga. Een belegering kan maanden, soms jaren duren, waardoor er voedseltekorten kunnen ontstaan. ‘’Vroeger was men veel meer afhankelijk van producten van het land’’, zegt Kruizinga. ‘’Nu in Marioepol zullen ze vast ook veel eten in blik hebben. Het centrale gezag moet er nu op toezien dat iedereen evenveel eten krijgt, zo houd je het het langst vol.’’ 

Door bombardementen en beschietingen kan er veel puin en vuilnis op straat komen te liggen. Dit kan niet worden opgeruimd vanwege de onveilige situatie. Dit kan leiden tot ziekten die zich razendsnel kunnen verspreiden. ’’Dat zag je vroeger vaak gebeuren en ik sluit zeker niet uit dat de bewoners van Marioepol ook nog geraakt zullen worden door een epidemie’’, besluit Kruizinga. 

Protocol Nederland

Maaike van Dam, Woordvoerster bij Nederlands Instituut Publieke Veiligheid, neemt de hypothetische noodsituatie van bombardementen in Nederland weloverwogen aan. “Er is niet een-twee-drie een antwoord op wat er zou worden gedaan met het puin als er een bombardement is geweest in Nederland. Bij een fysieke oorlog met bommen en graten, zoals in Oekraïne, zal het maatwerk zijn per incident. Het zal er daarom in Nederland niet veel anders aan toe gaan. Er is in het dagelijks leven namelijk een bepaalde verdeling in wie wat oppakt. De politie grijpt in bij rellen en de brandweer zal bij een storm eerder ingrijpen.”

In tijden van oorlog krijg je te maken met een crisisstructuur. “De rollen zullen dan anders worden verdeeld”, meld Van Dam,  zoals ze al eerder vermeldt, het is maatwerk per situatie.

Als je kijkt op regionaal niveau zijn er bestaande protocollen. Deze protocollen zijn afgestemd op de burgemeester, de politie en de brandweer en zullen pas bekend worden gemaakt zodra er een noodsituatie plaatsvind. Dit zal dan ook per gemeente verschillen, constateert de woordvoerster van de gemeente Arnhem.