De Efteling bestaat zeventig jaar. Wat ooit begonnen is als speeltuin, is uitgegroeid tot een van de populairste pretparken van Europa. Al jaren weet het fabelachtige park mensen te betoveren. Erwin van Veldhoven raakte zelfs zo verwonderd dat hij thuis een eigen Efteling maakte.  

Achter wat een gewoon woonhuis in het Brabantse Nieuwkuijk lijkt, schuilt een sprookjesachtige wereld. In de achtertuin en schuur begon Erwin van Veldhoven als kind, samen met vrienden en familie, een heuse mini-Efteling. Hij klikt het licht aan op de schuurzolder. Daardoor komt uit het donker ineens een Spookslot tevoorschijn dat de hele muur in beslag neemt. “Bij ons blijft het Spookslot gewoon bestaan als de officiële attractie uit de Efteling verdwijnt”, grapt Van Veldhoven. ”Wel jammer dat ze het Spookslot weghalen. Het is zo’n mooi pand. Ik heb de attractie wel eens mogen bedienen, dus ik heb er een speciale band mee.” 

Hij laat achter een schot tientallen knopjes zien. ”Vroeger bedienden we alles handmatig met deze knoppen. Nu hoeven we nog maar op één knop te drukken en beginnen onder andere de hekjes van het Spookslot vanzelf te bewegen.”

Melkflessen en schuim 

Aan de andere kant van de zolder waan je je al lopend door smalle gangetjes in Carnaval Festival, waarmee het allemaal begon. ”Dit was als kind mijn favoriete attractie in de Efteling. Het maakte me altijd zo blij. Met melkflessen en schuim maakte ik daarom de figuurtjes na. In 1985 konden de eerste mensen het werk komen bekijken. Dat waren toen vooral mensen uit de buurt. Sindsdien is de attractie regelmatig vernieuwd. Nu ontvangen we families uit het hele land. De kinderen vinden dit prachtig.”  

Door de loopattractie, die de helft van de zolder inneemt, klinkt dezelfde muziek als in de officiële Carnaval Festival. ”We hebben een goede band met de grote Efteling. De merknaam, de figuren en geluiden van het park zijn eigenlijk beschermd. Maar omdat wij ons parkje al startten toen de Efteling daar nog niet zo streng op handhaafde, mochten we doorgaan.” Sindsdien hebben de grote en kleine Efteling nauw contact. Zo kwam Paul Beck, oud-directeur van de Efteling, regelmatig op bezoek en werden er wel eens geldbedragen of decors cadeau gedaan.  

Sprookjesbos 

Achter de schuur, in de achtertuin, is een klein Sprookjesbos. Figuren als Holle Bolle Gijs en De Sprekende Papegaai hebben zich daar in de loop der jaren gevestigd. ”Langnek hebben we gekregen van de Efteling”, vertelt Van Veldhoven met een brede lach op zijn gezicht. ”Dit exemplaar werd vroeger regelmatig meegenomen naar beurzen en evenementen.” Langnek beweegt ondertussen nietsvermoedend zijn hoofd van links naar rechts.

Naast Langnek wonen de Rode Schoentjes. Achter hun podiumpje is een muurschildering te zien die niet onderdoet voor het origineel. ”Iedereen die ons parkje mee heeft opgezet, had zijn eigen taak. Je deed waar je goed in was. Zo probeerden we zo dicht als mogelijk bij de realiteit te komen.” Vol trots vertelt Van Veldhoven dat sommige vrijwilligers uit de beginfase nu werkzaam zijn bij grote pretparken. “Michel den Dulk was ooit onze directeur en is nu Senior Concept Designer bij Walt Disney Imagineering in Amerika.” 

Ook Ezeltje Strekje leeft in de achtertuin van Van Veldhovens ouderlijk huis. ”Wacht even”, zegt de Efteling-fanaat, die inmiddels zelf in Den Haag woont. Hij verdwijnt in een huisje dat gebouwd is in de stijl van Anton Pieck, oud-hoofdontwerper van de Efteling. Met in zijn hand wat muntstukken komt hij weer naar buiten. Eentje daarvan stopt hij in de sokkel waarop de ezel staat. ”Let op!” Hij staart naar boven. De ezel doet zijn staart omhoog en, plop, een plastic dukaat wordt de tuin in geschoten. Van Veldhovens ogen verworden tot spleetjes wanneer hij breed lacht. ”Mooi, hè?” 

Dubbel gevoel 

Dat de Efteling zeventig jaar bestaat, stemt Van Veldhoven positief: ”Dat hebben ze erg goed gedaan. Het is knap dat ze het zo lang hebben volgehouden. Het sprookje van Alice in Wonderland dat ze ter ere van het jubileum hebben opgezet is erg leuk. Het is bij dat sprookje elke dag opnieuw feest.” De Holle Bolle Gijs in de mini-Efteling is ook in de feeststemming. Hij heeft een feesthoedje op met daarop een ’70’.  

Toch heeft Van Veldhoven een dubbel gevoel. ”Ons eigen parkje gaat dit jaar stoppen, na 37 jaar.” Reden daarvoor is dat vrijwel alle medeoprichters ver weg wonen. ”Zelf woon ik in Den Haag en mijn broer woont in Enschede. Het is soms lastig tijd te vinden om gasten te begeleiden.”  

Door corona hebben de attracties twee jaar stilgelegen. ”We hadden eigenlijk nog het plan een vijver aan te leggen en daarin een Aquanura-show te maken met een fontein van drie meter hoog. Maar ja, corona gooide roet in het eten. De bestaande attracties gaan we nu nog eens goed afstoffen en renoveren. Dan kunnen we nog één seizoen gasten ontvangen.”  

Houdt Van Veldhovens liefde voor de Efteling op na de sluiting van zijn eigen parkje? ”Zeker niet. We laten de attracties waarschijnlijk ook gewoon staan, hoor. En ik blijf een pretparkfanaat. Ik wil nog veel buitenlandse parken bezoeken en daar YouTube-video’s opnemen. Misschien kan ik nu ook wel meer tijd vinden om vaker naar de grote Efteling te gaan.” 

Door: Tijn Marinussen