Door Nienke van Zutphen en Nikita Boon

Het dagelijks moment is aangebroken: de pil moet geslikt worden. Wanneer dit niet gedaan wordt, bestaat de kans dat je als vrouw toch zwanger wordt. De Nederlandse vrouw slikt al ruim vijftig jaar de pil en kan ook voor verschillende andere anticonceptiemiddelen zoals het spiraaltje of de prikpil kiezen. Het mannelijk geslacht heeft slechts keuze uit het condoom of een sterilisatie, wat overigens ook opties zijn voor de vrouw. Toch lijken we door onderzoek van de Universiteit Minnesota een stap dichter bij een mannenpil te zijn. Een niet-hormonale variant die voor 99 procent tegen zwangerschap beschermt.

Anticonceptiemiddelen Unsplash

Omdat de ontwikkeling van de mannenpil nog in volle gang is, wordt er bij geslachtsgemeenschap al gauw gekozen voor vrouwelijke anticonceptie. De vrouwenpil beschermt voor 99 procent tegen zwangerschap. Volgens anticonceptie.nl beschermt het mannelijke condoom een stuk minder, tussen de 95 en 98 procent. Naast een zeer kleine kans op zwangerschap, vermindert de pil ook ongesteldheidsklachten en zorgt het voor een regelmatigere cyclus. Naast de voordelen kan het middel zorgen voor een aantal bijwerkingen, waaronder hoofdpijn, stemmingswisselingen, gewichtstoename en een vergrote kans op trombose. Het condoom heeft daarentegen geen bijwerkingen. Volgens het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) gebruikte in 2020 ongeveer een derde van de vrouwen de pil.  

De vrouwenpil is inmiddels niet meer weg te denken uit de maatschappij, terwijl de mannenpil nog steeds in ontwikkeling is. Hoe heeft anticonceptie zich al die tijd ontwikkeld? 

 Bekijk het in deze tijdlijn: 

 

Mannenpil?
Momenteel doen verschillende bedrijven en instanties onderzoek naar een werkende ‘mannenpil’. Dit tussen aanhalingstekens, omdat het nog helemaal niet zeker is of er überhaupt een pil voor mannen aan zit te komen. Volgens Tom Marcelissen, uroloog bij Maastricht UMC+, zijn er verschillende opties om mannelijke anticonceptie te ontwikkelen. “Dat ligt er een beetje aan op welke manier je wil bereiken dat de man onvruchtbaar wordt. Je kunt bijvoorbeeld de spermaproductie stilleggen. Dat is de meest simpele manier. Je kunt ook de zaadlozing blokkeren of de kwaliteit van de zaadcellen verminderen. Wat de best werkende formule is, moet nog blijken.” 

Bijwerkingen

Unsplash

Bij het maken van de mannenpil is het streven zo min mogelijk bijwerkingen. Daarentegen brengt de vrouwenpil ook genoeg bijwerkingen met zich mee. “Deze worden in tegenstelling tot de mannenpil, voor lief genomen”, aldus Marcelissen. “Met de vrouwenpil zijn wij al ruim vijftig jaar bekend. We hebben de bijwerkingen nu eenmaal geaccepteerd. Bij mannen is nog maar de vraag of de bijwerkingen geaccepteerd worden, omdat dit een nieuw concept is.” 

Welke gezondheidseffecten de mannelijke anticonceptie zal hebben, ligt volgens Marcelissen aan het middel dat uiteindelijk op de markt wordt gebracht. “Testosteron heeft een belangrijke functie binnen het mannelijk lichaam. Dit hormoon is noodzakelijk voor het opbouwen van spierkracht, energie en libido. Als testosteron geremd wordt, krijg je meer bijwerkingen op het gebied waar het hormoon actief is. Dat is tot nu toe niet erg succesvol gebleken.”  

Bereidheid  
Bijwerkingen spelen, naast andere factoren, een grote rol bij de ontwikkeling van de mannenpil. Is het publiek überhaupt bereid om de mannenpil te gebruiken, of houden ze het liever op de huidige anticonceptie?  

 Luister hun mening hier: 


Studenten aan de Fontys Hogeschool voor Journalistiek in Tilburg hebben een duidelijke mening over de mannenpil. Als er te veel bijwerkingen zijn, zal de pil volgens hen niet aanslaan. De vrouwelijke studenten houden de verantwoordelijkheid over anticonceptie liever in eigen hand of vinden het prima om de vrouwenpil te slikken. De mannen zijn er nog niet over uit of ze de pil zullen gebruiken. 

Rob Beerthuizen, niet-praktiserend gynaecoloog en directeur van Stichting Anticonceptie Nederland, denkt ook dat de mannenpil geen gat in de markt is bij de maatschappij. Vader en blogger Rob van Laere vindt het juist een goed idee als er een mannenpil op de markt komt. Beide mannen hebben zich al eerder uitgelaten over het onderwerp en staan sterk achter hun mening. 

 Bekijk hun uitleg in deze video: 


Ontwikkeling 
Farmaceutische bedrijven en andere instanties zijn al decennia bezig met de ontwikkeling van een vorm van mannenanticonceptie. Toch gaat dit proces niet zo snel als die van de vrouwenpil. Het Nederlandse bedrijf Organon deed sinds 1998 onderzoek naar een middel, maar dat is helaas in 2009 stopgezet.  

 Luister hier wat het inhield en waarom het misliep: 

 

Nienke · Organon over mannenpil

De ontwikkelingen die de spermaproductie niet-hormonaal beïnvloeden, hebben een grotere kans van slagen, volgens uroloog Marcelissen. “Ik denk dat het nog wel even gaat duren, want de studies die nu lopen zijn met name toegepast op dieren. Voordat het ook op mensen getest is, ben je vijf jaar verder. Dan duurt het nog eens vijf jaar voordat de effecten op lange termijn bekend zijn. Pas daarna kan er geproduceerd worden.” 

Volgens de uroloog speelt nog een factor een rol in de trage ontwikkeling van het anticonceptiemiddel. De farmaceutische markt wil niet al te veel investeren in een product dat uiteindelijk niet veel geld op zal leveren. “De vrouwenpil is niet heel duur, daarom dat de farmaceut de mannenpil ook niet te duur kan maken. Daarnaast kost het onderzoek zelf ook veel geld en is het nog onzeker of de pil überhaupt een succes gaat worden.” 

Unsplash

Waarom is er nog geen mannenpil?
Het ontbreken van een mannenpil heeft verschillende redenen. Vanuit medisch standpunt is het nu eenmaal heel moeilijk een pil te ontwikkelen die zodanig weinig bijwerkingen heeft dat het gebruiksvriendelijk is.  

Dit blijken strenge eisen te zijn, want net zo veel bijwerkingen als de vrouwenpil mag het middel niet hebben. Medisch gezien is het ook lastig om een mannenpil te ontwikkelen omdat we hiermee veel minder ervaring hebben. De lange termijneffecten zijn amper bekend.  

Dat de vrouwenpil al bestaat, speelt ook een rol in de trage ontwikkeling. Sinds deze pil al een goede optie is, zien sommige farmaceuten en consumenten niet in waarom er een alternatief voor mannen moet zijn. Er wordt minder waarde gehecht aan het belang van een mannenpil. Er zijn voldoende anticonceptiemiddelen voor vrouwen op de markt, dus een nieuwe variant heeft geen haast.  

Toekomst
Toch bestaat de kans dat het product uiteindelijk op de markt gaat komen. Vooral nu de werking van het middel in een nieuw onderzoek is bewezen. Jurgen Theissen, woordvoerder van Organon ziet naast vrouwenanticonceptie, ook een rol voor de mannenpil in de toekomst. “Doordat er steeds meer gesproken wordt over de mannenpil, zal er vanzelf begrip ontstaan. Het zal even wennen zijn, maar we leven wel in een tijd waar gedeelde verantwoordelijkheid normaal is. Het maakt de keuze breder, en dat is goed.” Uiteindelijk moet blijken of deze verwachting klopt. De toekomst valt immers niet te voorspellen.