Met de grote toename van Oekraïense vluchtelingen is er een groeiende behoefte aan onderwijs voor de gevluchte kinderen. Zij kunnen terecht bij het gerichte nieuwkomersonderwijs waar ze vooral taalles krijgen. Lenneke Grobbe, leraren begeleider bij de Internationale Taalklas (ITK) Haarlem,ziet ook het schrijnende tekort aan leraren. “Alle kinderen hebben intensieve persoonlijke begeleiding nodig.”

Op 7 maart 2022 heeft het veiligheidsberaad ingestemd met de opdracht de opvang van vluchtelingen op te zetten. 50.000 opvangplekken in lege theaters, gymzalen en oude gevangenissen werden gefaciliteerd voor de vluchtelingen. Nu zij zich langzamerhand settelen, groeit de vraag naar passend onderwijs. Op school werken leerlingen aan hun cognitieve vaardigheden, sociale, emotionele en gedragscompetenties. Daarom is de continuïteit van school ook erg belangrijk in situaties als die van Oekraïne, waardoor veel gevluchte kinderen behoefte hebben aan onderwijs.

Lisa Schuurmans

Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) organiseerde onlangs een webinar over nieuwkomeronderwijs in de voorschool en het primaire onderwijs. “De doelgroep van nieuwkomers is groot,” legde Boudien Bakker van stichting LOWAN destijds uit. De stichting ondersteunt de scholen die het eerste onderwijs verzorgen aan nieuwkomers. “Het belangrijkste doel is dat de kinderen zich goed blijven ontwikkelen en volwaardig deel kunnen gaan nemen aan de reguliere groep in het basisonderwijs.”

Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Eric van der Burg schreef in een brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer dat leerlingen eerst naar het nieuwkomersonderwijs zouden moeten gaan. Leerlingen krijgen les in verschillende vakken, maar de focus ligt op het leren van de Nederlandse taal. Als ze deze voldoende beheersen, dan kunnen ze doorstromen naar het reguliere onderwijs.

Bij de ITK in Haarlem zien ze een enorme toename aan kinderen uit Oekraïne die behoefte hebben aan deze vorm van onderwijs. Naast het begeleiden van leraren werkt Lenneke Grobbe werkt ook voor stichting LOWAN. “Kinderen die korter dan een jaar geleden in Nederland zijn komen wonen, bieden we het nieuwkomersonderwijs aan.” De klassen bestaan uit kinderen van expatouders, maar dus ook gevluchte kinderen. “Een landverhuizing kan al erg ingrijpend zijn, maar sommige kinderen kampen ook met oorlogstrauma’s. Gericht onderwijs is dan essentieel.”

Extra aandacht
Een strakke structuur in de klas en begripvolle leraren zouden ervoor moeten zorgen dat de leerlingen na een jaar kunnen doorstromen naar het reguliere onderwijs. “We streven naar een aantal doelen, bijvoorbeeld dat een kind zich verstaanbaar kan maken en op een bepaald niveau kan lezen.” In de praktijk loopt dat anders: “Extra aandacht bij leerlingen die geen onderwijs in hun eigen land hebben gehad, bijvoorbeeld. Ieder kind is immers anders.” Het lerarentekort draagt daar niet aan bij. “We proberen vijftien kinderen per klas te hebben, maar door de talloze kinderen ligt het maximum nu op achttien leerlingen. Meer is geen optie: alle kinderen hebben intensieve persoonlijke begeleiding nodig.”