Yvonne Coldeweijer, FawryNotSawry en andere juicechannels zijn deze week flink in opspraak. Door meerdere beweringen van de roddelkanalen waaronder mogelijk seksueel grensoverschrijdend gedrag en drugsgebruik van zanger Danny de Munk, die niet voldoen aan hoor- en wederhoor, is er een discussie losgebarsten in de media over de plichten van dit soort accounts. 

Ondanks het debat zijn veel mensen geïnteresseerd in de roddels. Samen zijn de drie grootste juicechannels goed voor bijna 800.000 volgers. Maar hoe komt het dat wij roddelen zo spannend vinden?

Patrick van Veen is gedragsbioloog en matcht koppels in het programma Married at First Sight. Over de koppels in dat liefdesprogramma wordt ook vaak geroddeld. Toch ziet hij zeker de voordelen. “Zonder roddelen ontspoort de hele wereld. Dat klinkt vreemd, want de gevolgen van roddelen kunnen vervelend uitpakken. Toch vervult roddelen verschillende functies.”

Functies van roddelen

“Ten eerste zorgt roddelen voor verbinding en vertrouwen in een groep. Apen leggen die verbinding door elkaar te vlooien, wij doen dat door te roddelen. Bij apen zorgt dit lichamelijke contact voor verbinding en vertrouwen, maar sinds mensen in grote groepen zijn gaan leven, kost dat vlooien te veel tijd. Men heeft de taal ontwikkeld waardoor je op een effectieve manier veel mensen tegelijkertijd bereikt.”

Van Veen legt uit hoe vertrouwelijkheid het belangrijkste element van roddelen is. “Als ik jou iets vertel hoop ik dat dat tussen ons blijft. Naast het vertrouwen en de binding in een groep, is roddelen ook een duidelijk signaal van groepsafbakening. Het is een manier om duidelijk te maken wie wel binnen jouw groep past of hoort, en wie niet. Dat klinkt negatief, maar iedereen sluit mensen buiten. Wij weten als mensen heel goed met wie we wel bevriend willen zijn en met wie niet.”

De manier van roddels verspreiden vind ik niet altijd even goed

“Als laatste stelt roddelen onze normen op. Wat is volgens ons geaccepteerd en wat niet? Wanneer je bijvoorbeeld over iemand roddelt die altijd te laat komt, maak je daarmee duidelijk dat op tijd komen een belangrijke norm voor jou is.” 

Roddelmedia

Vooral de functies groepsafbakening en normstelling zie je terug op sociale media, vertelt Van Veen. “Zware onderwerpen zoals seksueel grensoverschrijdend gedrag worden breed uitgemeten in roddelmedia, ondanks dat ik de manier van roddelen verspreiden niet altijd even goed vindt, is dit niet slecht voor de samenleving. Met de roddels op sociale media tasten we bij elkaar af welk gedrag getolereerd is.” 

Maar was het ‘ouderwetse’ roddelen dan zo licht en onschuldig? “Ik denk dat wij dat zwaar onderschatten. Roddelbladen stellen nu nog maar weinig voor, maar hadden een paar jaar terug zeker impact. Dit komt omdat het toen nog moeilijker was om in de media anoniem te roddelen. De oudere generatie en mensen afkomstig uit dorpen zijn misschien wel meer bedreven in roddelen, maar de technologie die de jeugd in handen heeft is gevaarlijker doordat je kan schuilen achter anonimiteit.”