Geen cum laude voor op je diploma en geen cijfer voor je tentamen. Het zijn veranderingen die de Vrije Universiteit de afgelopen tijd heeft ingevoerd, onder andere om prestatiedruk onder geneeskundestudenten te verminderen. “Studenten horen open te staan om te leren en fouten te maken”, vertelt Christa Boer, vice-decaan van Onderwijs Amsterdam VU: “Maar door prestatiedruk gaan studenten daar helemaal aan voorbij.”

Door: Maartje Swinkels, Meike van Zandvoort en Gerard Engbers


Het behalen van cum laude is april 2022 afgeschaft, maar dat geneeskundestudenten geen cijfers meer ontvangen in hun
masteropleiding, is sinds vorig jaar al een feit. Dit allemaal om de mate van stress van studenten te verminderen. Uit een onderzoek van het RIVM, Trimbos-instituut en GGD GHOR Nederland blijkt dat dit stressgehalte hoog ligt. 62 procent van de studenten ervaart veel stress. Maar de meeste druk komt door iets anders: prestatiedruk.

Niet meer streven naar cum laude

Van de studenten ervaart 76 procent prestatiedruk. Dit kan te maken hebben met studievertraging, studieschuld én de coronacrisis, die nog steeds zijn nasleep heeft bij studenten. Duyen Vu, eerstejaars geneeskundestudent op de masteropleiding aan de Erasmus Universiteit, streefde zelf niet naar cum laude en vind het prima dat het is afgeschaft. Aan de andere kant begrijpt ze het wel dat studenten hierop tegen zijn. “Mensen die echt goed presteren zouden daar wel een beloning voor moeten krijgen. Dan is cum laude een bijzondere titel om te krijgen, want die krijg je niet zomaar.”

Niet meer streven naar cum laude

Van de studenten ervaart 76 procent prestatiedruk. Dit kan te maken hebben met studievertraging, studieschuld én de coronacrisis, die nog steeds zijn nasleep heeft bij studenten. Duyen Vu, eerstejaars geneeskundestudent op de masteropleiding aan de Erasmus Universiteit, streefde zelf niet naar cum laude en vind het prima dat het is afgeschaft. Aan de andere kant begrijpt ze het wel dat studenten hierop tegen zijn. “Mensen die echt goed presteren zouden daar wel een beloning voor moeten krijgen. Dan is cum laude een bijzondere titel om te krijgen, want die krijg je niet zomaar.”

 

Voor Sven Kuijpers, eerstejaars geneeskundestudent op de bacheloropleiding aan het Radboud Universiteit in Nijmegen was cum laude afstuderen ook niet zijn doel: “In principe krijg je evenveel studiepunten voor een zes, als voor een tien.” Maar dat symbooltje voor cum laude, dat staat wel op je diploma. “Ik denk dat het afschaffen hiervan stress kan verminderen bij mensen die hier wél naar streven. De keuze om wel of niet cum laude af te willen studeren wordt al voor je gemaakt.” Dat brengt wellicht wat rust, denkt Sven. “Ik denk dat deze veranderingen, hoe klein dan ook, wel een positief effect hebben op studenten.” Volgens de vice-decaan was het idee om cum laude af te schaffen ook op de Vrije Universiteit grotendeels positief ontvangen door studenten. “Wij hebben veel studenten bij ons aan tafel zitten die meedenken”, vertelt Boer. “We hebben ook aan verschillende studentenclubs gevraagd wat zij ervan vinden. Daar was de meerderheid voor het afschaffen van cum laude.”

Van prestatiedruk naar burn-out

Samuel Badenhorst, burn-out coach bij Badenhorst Coaching, heeft er zijn vraagtekens bij of het afschaffen van cum laude de oplossing is. “Waarom moet je dat afschaffen? Aan de andere kant, wat is hier zo belangrijk aan? Cum laude is gewoon leuk”, vertelt Badenhorst. “Het is een moment in je leven. De een werkt ervoor en de ander niet, mag niemand dan meer speciaal zijn?” Badenhorst legt uit dat prestatiedruk iets is wat iemand zichzelf oplegt. Hij betwijfelt of de prestatieangst gaat verminderen zodra er geen cum laude meer op het diploma kan staan. “Niet iedere student studeert voor cum laude.” Toch vertelt Christa Boer over een meisje die eigenlijk wel opgelucht was toen cum laude werd afgeschaft. “Ze kon de rest van haar master gewoon doen, zónder de druk die ze op zichzelf had gelegd.”

De burn-out coach vertelt in onderstaande video meer over wat een burn-out is en hoe een student hiermee kan omgaan.

Mentale gezondheid

Volgens Christa Boer hebben studenten door de coronacrisis veel achterstanden opgelopen op sociaal gebied. Daarom organiseren ze over twee weken een ‘bondingsdag’, met eten en spelletjes. “Het is door studenten georganiseerd. Gewoon om iedereen bij elkaar te krijgen en weer te laten zien hoe het leuk het is om samen te zijn.” Verder besteden ze op de Vrije Universiteit met studiegroepbijeenkomsten tijd aan het welzijn van studenten. “Het gaat niet om wat je wordt, maar om wie je bent. In je studententijd groei je veel in persoonlijke ontwikkeling, dus welzijn hoort daar bij.” In Tilburg zetten mbo’s, hbo’s en universiteiten zich ook op verschillende manieren in voor de mentale gezondheid van studenten.

‘Ik versliep me elke dag zes uur’

Noor* en Merel* delen hun ervaring met prestatiedruk. Ze vertellen over wat het met hen deed, hoe ze zichzelf erdoor kwijtraakten, maar er ook weer uitkwamen.
* De volledige namen zijn bekend op de redactie. De persoonlijke verhalen zijn ingesproken door een stemacteur.

Heb je wel eens last van stress, depressieve gedachten of wil je gewoon even praten? Bel of chat dan gratis met de Alles Oké Supportlijn. Bel (0800-0450).