In Spanje is steeds minder steun voor de traditionele stierengevechten. Bewustzijn van het dierenleed lijkt hierin een grote rol te spelen. Volgens Spanje-correspondent Rop Zoutberg is een verbod echter ver weg: “Dat gaan wij niet meer meemaken.”

Thijn Cannemeijer & Jip Schrijvers

Spanje en stieren gaan hand in hand. In elke grote stad zijn de arena’s trekpleisters en in elke souvenirwinkel is ‘el toro’ te vinden op mokken, sleutelhangers en bieropeners. Bij het horen van het woord stier is de eerste gedachte vaak het ‘olé’ dat door de arena’s galmt. Al eeuwenlang vindt het stierenvechten plaats. Matadors en toreadors vermaken het publiek door het gevecht met de stier aan te gaan, en dat gaat er bloederig aan toe.

Zo gaat een stierengevecht er aan toe:

Cultuur erfgoed

Volgens Human Society International (HSI), een beweging die zich inzet voor dierenwelzijn, worden er jaarlijks wereldwijd 250.000 stieren gedood worden in stierengevechten. In Spanje zijn dat er naar schatting jaarlijks meer dan twintigduizend. Alleen in zeldzame gevallen wordt de stier de dood bespaard. In de regio Catalonië werd het evenement in 2012 verboden. Dat verbod duurde niet lang, want in 2016 werd het stierenvechten weer toegestaan. Het toenmalig rechtse parlement nam een wet aan waardoor het stierenvechten als immaterieel cultureel erfgoed beschouwd werd. Sindsdien mogen regio’s het niet verbieden, maar kunnen er wel restricties worden opgelegd. Zo zijn er in de meeste arena’s geen kinderen meer welkom.

Cultuur is een van de meest gehoorde argumenten voor het behouden van het stierenvechten. Pablo Monge werkt bij stierenvechtarena Las Ventas in Madrid en is verfijnd liefhebber van de traditie. “Dit is geschiedenis. Dit is Spanje, daarom houden we ervan.” Volgens Spanje-correspondent Rop Zoutberg splijt de discussie het land in tweeën, en is het te vergelijken met de pietendiscussie. “Net als in Nederland zeggen sommige mensen hier: ‘waar klets je over?’ en ‘blijf er vanaf, dit is onze cultuur!’ Ook hier komt het woord ‘traditie’ heel vaak voorbij in de discussie.” 

Corona

Tijdens de coronapandemie was het stierenvechten was niet toegestaan. Dat had niet alleen economische gevolgen, ook voor de stieren had het consequenties. Als stieren vier of vijf jaar oud zijn gaan de de arena in voor de gevechten. “Toen er twee jaar lang niet gevochten kon worden, werden dus ook sommige stieren te oud”, vertelt Rop Zoutberg, correspondent Spanje. “Die stieren werden toen geslacht. Op die manier zijn er duizenden afgemaakt.”

Minder steun

Toch is lang niet iedereen voorstander van de gevechten. Sterker nog, de steun neemt de laatste jaren sterk af. Uit een onderzoek van het Spaanse Ministerie en Sport uit 2019 blijkt dat 65 procent van de Spanjaarden hun interesse voor stierenvechten een cijfer van 0 tot 2 geven (op een schaal van 1 tot 10). Slechts 8 procent van de Spaanse bevolking woonde in 2019 een stierenvecht-evenement bij. Onder leiding van politieke partij PACMA, die zich inzet voor dierenwelzijn in het land, worden er jaarlijks protesten gehouden, zoals deze in 2019:

Ook volgens Zoutberg neemt de steun af. “Ik heb het idee dat het minder massaal is, maar in kleinere dorpen is het nog wel populair”, vertelt hij. De correspondent benadrukt dat het daar draait om het ‘fiesta’ (feest). “Ik ben wel eens bij een stierengevecht geweest met botsauto’s en een spookhuis. De toeschouwers vinden de sfeer daar reusachtig gezellig.”

Dat jongere generaties niet meer te spreken zijn over stierenvechten blijkt ook in de straten van Madrid.

Beluister hier enkele Madrilenen over het stierenvechten in hun land:

Woke

De woke-cultuur is een belangrijke factor in de dalende populariteit van de stierengevechten onder jongeren. Van verschillende kanten komt de vraagstelling of de arenagevechten nog wel van deze tijd zijn. Mensen zijn meer dan ooit bezig met biologisch voedsel, klimaat, duurzaamheid, discriminatie, maar ook dierenleed. Dat is te merken aan de verschillende opkomende bewegingen en protesten over deze onderwerpen, bijvoorbeeld het grote dierenleedprotest in Pamplona dat in 2019 plaatsvond. Ook op social media is het stuk voor stuk ‘hot topic’. 

Verbieden

Toch lijkt een verbod ver weg volgens Zoutberg. “Ik zie gebeuren dat het stierenvechten op termijn gaat verdwijnen, maar waarschijnlijk maken wij dat niet meer mee. Traditionele en conservatieve partijen zullen nooit instemmen met een verbod op stierenvechten.” Ook Ana Béjar, die zich namens PACMA inzet tegen het evenement, is reëel over het afschaffen. “Uiteindelijk gaan we ons doel bereiken, maar realistisch gezien gebeurt dat niet in de nabije toekomst. De lobby ter behoud van stierenvechten is enorm, dat komt door de economische impact.” De sector, bestaande uit onder andere stierenboerderijen, arena’s en bedrijven die meeliften op de populariteit, had volgens de National Association of Bullfighting Organizers (ANOET) in 2016 een omzet van 3,6 miljard euro per jaar. 

Nieuwe tijdgeest

Dat de publieke opinie over de traditie langzaam verandert wordt duidelijk. Maar of en wanneer dit meetelt in het verdwijnen van de culturele hobby is nog maar de vraag. “Het zijn met name oude, traditioneel ingestelde mannen die het stierenvechten leuk vinden”, vertelt Zoutberg, Maar het is nog maar de vraag hoelang deze groep de boventoon zal voeren in het publieke debat.