Door Marloes Smits en Nikita Boon

Van de boer naar de molenaar, van de molenaar naar de bakker en tot slot op jouw bordje: stokbrood. Het hoort inmiddels (bijna) bij het Franse erfgoed en ze gaan letterlijk als warme broodjes over de toonbank, al betaal je steeds meer voor deze baquette.

Het zal je vast niet ontgaan zijn: door de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen van vele producten wereldwijd gestegen. Zo ook van graan. Frankrijk is de grootste graanproducent van de Europese Unie en stond zelfs op plek zeven van meest producerende landen qua graan in 2020/21 met 30,5 miljoen ton graan. Oekraïne bevond zich op de achtste plek met 25,5 ton graan, vanwege slechte weersomstandigheden was het 3% minder dan normaal.  

Graan uit eigen land
Het land kent vele
boulangeries (bakkerijen) en heeft dus zelf veel graan nodig. Erg veel last van de nadelige graanimport vanwege de oorlog hebben de Franse bakkerijen niet, volgens een woordvoerder van Boulangers du Grand Paris, de Franse bakkersvakbond: “In Frankrijk produceren de boeren genoeg tarwe. De molenaars gebruiken voornamelijk graan uit eigen land.” 

Mariana Mircevski van bakkerij L’eclair de Marius in Parijs kan dit bevestigen. “Wij hebben verschillende groothandelaren maar ze komen allemaal uit Frankrijk. We kopen dus lokaal in.” Ze legt daarbij uit dat lokaal kopen vaak duurder is dan importeren uit het buitenland, waardoor hun broden duurder zijn dan die in de supermarkt.  

Ingrediënten uit het buitenland
De meningen over de invloed van de oorlog zijn verdeeld. Enkele bakkerijen kopen hun ingrediënten namelijk wél in in het buitenland, waaronder in Oekraïne. We spraken erover op
la fête du pain: het jaarlijkse broodfestival dat sinds 1996 wordt gehouden.  

Het is dus nog onzeker wat de toekomst gaat brengen voor de bakkerijen. Wel is er een stijgende lijn te zien in de prijzen van brood als gevolg van de oorlog, maar dit heeft volgens de vakbond geen directe link met de graanprijzen. Alle boodschappen worden duurder, zo ook het brood. “De prijs van een traditioneel Frans stokbrood is in de afgelopen twee maanden met zo’n tien procent gestegen en kost nu tussen de 1,20 en 1,30 euro in Parijs”, aldus een woordvoerder van Boulangers du Grand Paris.  

Op la fête du pain werden ook verse broden en andere lekkernijen verkocht. Maar wat merkt de consument hier van de hogere prijzen? 

Graan, graan en nog meer graan
Graan wordt niet enkel en alleen voor brood en baguettes gebruikt, zelfs niet in Frankrijk. Graan kan slechts één keer per jaar worden geplant en geoogst, vandaar dat elk seizoen van 1 juli tot 30 juni het jaar erop duurt. Om deze reden, heeft het Franse ministerie van Landbouw nog geen cijfers van 2021 en is onderstaande infographic gemaakt met de cijfers van het seizoen in 2019 en 2020.

In de infographic is te zien hoeveel graan Frankrijk heeft geproduceerd en waar het allemaal naartoe is gegaan. Het ministerie kon geen specifieke cijfers geven over hoeveel er naar bakkerijen ging, dus dat zit verstopt in de menselijke consumptie. Met de 7,346 ton graan die naar de Europese Unie (EU) gaat, wordt niet Frankrijk zelf nog bedoelt. Deze hoeveelheid ging naar andere landen in de EU. De menselijke consumptie van 6,138 ton, gaat wel over hoeveel graan Frankrijk zelf heeft gebruikt.  

In conflict
De stijgende graanprijzen komen door de oorlog in Oekraïne. Rusland heeft een blokkade gezet
waardoor er geen graan ge-exporteert kan worden vanuit de Oekraïense havens. Rusland zelf heeft internationale sancties gekregen vanwege de oorlog en kan daardoor ook geen graan exporteren.

Het land staat zelf op plek drie van grootste graanproducenten van de wereld. De graanexport zou binnenkort hervat worden via de Zwarte Zee, maar Rusland wil daarvoor in ruil dat alle mijnen in de zee worden weggehaald door Oekraïne.

Oekraïne weer op gang
Beide landen beschuldigen elkaar ervan dat ze die geplaatst hebben en Oekraïne probeert dan ook om via een andere manier zijn graan te exporteren. Turkije heeft op verzoek van de Verenigde Naties aangeboden om schepen helpen te vervoeren vanuit de havens van Oekraïne. Het zou dus kunnen dat binnenkort de graanprijzen weer zullen dalen, als de graanexport vanuit Oekraïne weer op gang komt. (Bron: ANP)

Lange rijen voor de bakkerijen
Omdat de graanhandel beïnvloed wordt door bovenstaande factoren zoals oorlog en inflatie, is de toekomst voor bakkers moeilijk te voorspellen. Het lijkt erop dat de bakkerijen zelf geen terugloop in klanten verwachten: “Klanten zijn bereid iets meer te betalen voor betere kwaliteit brood van de bakkers”, aldus  Mariana Mircevski van bakkerij L’eclair de Marius.