De Berlijnse technoclub Berghain is één van de meest exclusieve clubs in de wereld door haar strenge deurbeleid. Zelfs ‘s werelds rijkste man Elon Musk werd onlangs niet toegelaten in deze mysterieuze club. Op internet gaan dan ook de gekste verhalen rond over wat zich binnen afspeelt: van orgies tot drugs festijnen. Berghain lijkt een mysterie dat maar op één manier te ontrafelen is: zelf binnenkomen. Laat dat precies zijn wat de FHJ-redactie probeerde, met succes.

Door: Ties Bodde, Gijs Sanders en Pepijn van Oirschot

Ralph Timmermans (39) woonde drie jaar lang in Berlijn. Hij was werkzaam als producer en belandde in een vriendengroep die Berghain regelmatig bezocht. Hij vertelt dat hij de technoclub minstens dertig keer bezocht heeft tijdens zijn tijd in Berlijn. “Voor mij is Berghain echt anders dan andere technoclubs; de sfeer binnen is fantastisch. Allereerst ligt Berghain echt op een toplocatie en het geluidssysteem is een van de beste van de wereld. Daarnaast is er

enorm veel vrijheid,” aldus de producer. Ralph vertelt ook tevreden te zijn met het strenge deurbeleid: “Het zorgt voor publiek met een heel ander karakter dan bij andere clubs: Geen grote groepen jongens of meiden en er is nooit agressie.

Natascha (DJ naam: Nati Davis), zelf nooit gedraaid in Berghain, snapt dat de club zo bijzonder is. “Als buitenstaander weet je natuurlijk niet wat er zich allemaal in die club afspeelt. Het is een hele speciale club. Niets moet, alles mag. Het is heel willekeurig of je binnen komt of niet. Ze spelen echt een spelletje met je.

Ook Natascha heeft het spelletje al eens meegemaakt. “Ik kende vroeger de uitsmijter, hij zei ooit tegen mij dat ik binnen kon komen zonder in de rij te gaan staan. Toen ik die avond kwam aanzetten en tegen de bewaker zei dat ik er was, negeerde hij me totaal. Ik mocht niet naar binnen en ging toen maar naar huis.”

Als het over de bijzonderheid van de club gaat, geeft Natascha nog twee goede voorbeelden. “Ik heb verhalen gehoord dat er soms, op maandagochtend, een alarm afgaat en iedereen vervolgens op de grond begint af te trekken of te plassen. Vervolgens roepen ze om dat het een ‘slip and slide’ wordt. Ook hoor ik dat als je na een hele nacht in Berghain gefeest te hebben en de zon komt op, ze daar even een minuut alle ramen open zetten zodat de zon binnen schijnt. Vervolgens komt er een enorme techno ‘drop’.”

Geschiedenis

De eerste bestemming voor het gebouw van Berghain was een energiecentrale. Deze centrale moest vanaf 1954 een groot deel van Oost-Berlijn voorzien van stroom. Vanaf 1998 kreeg het gebouw een nieuwe bestemming als fetish- en gayclub ‘Ostgut’. De club was al snel een grote naam binnen de Berlijnse technoscene. Op 6 januari 2003 vond de laatste feestavond plaats in Ostgut. De organisatoren zochten een grotere locatie voor nog grote feesten. In 2004 vonden de organisatoren een grotere locatie, op de grens tussen Kreuzberg (voormalig West-Berlijn) en Friedrichshain (voormalig Oost-Berlijn).

Wikimedia
Wikimedia

In 2004 maakte de club een doorstart onder de nu maar al te bekende naam: Berghain. De club was niet langer alleen een fetish- en gayclub, maar het middelpunt van de technoscene in Berlijn. De Duitse hoofdstad staat bekend als de ‘world capital of techno’. Berghain staat bekend als ‘safespace’ voor vrouwen en mensen uit de LHBTI+ gemeenschap.

Anonimiteit

Rondom Berghain viel één ding op. Niemand stond te wachten op interviews met opnames, of überhaupt te praten met journalisten. Zo ook Ralph Timmermans, hij wilde alleen meewerken als hij zijn antwoorden via de mail kon sturen. “Het publiek rondom Berghain komt veelal uit de underground scene, daarom praten ze liever niet met media. In de clubcultuur van Berghain is privacy heel belangrijk,” aldus de producer. Ralph koppelt terug naar het beleid van Berghain: “Je mag ook geen foto’s of video’s maken in de club. Als ze je hier wel op betrappen wordt je door de bewaking hardhandig verwijderd. Rondom Berghain zijn de mensen veelal anti-commercie, veel mensen gebruiken drugs en blijven daarom liever anoniem.”

Tips om binnen te komen

Om de kans te vergroten dat onze redactieleden binnenkomen in Berghain hebben experts advies gegeven over hoe je de meeste kans maakt. Allereerst deelt een ondernemer die voor de rij van Berghain een etenskraampje heeft zijn visie. Luister hieronder het verhaal.

Ook Ralph Timmermans heeft nog extra tips over hoe je de grootste kans maakt om de club binnen te komen.

*In het kader van anonimiteit en de clubcultuur zijn de audiofragmenten later door stemacteurs ingesproken.

kijk hieronder naar onze poging om Berghain, een van de meest exclusieve clubs van de wereld, binnen te komen.

Beelden binnen in Berghain 

tijdens de video waren beelden van binnen in Berghain te zien. Zoals Ralph Timmermans eerder aangaf is dit eigenlijk strikt verboden. De bewaking van de club plakt van alle bezoekers de telefoons af om het maken van beelden zo moeilijk mogelijk te maken. Toch heeft het redactielid dat binnenkwam in Berghain video’s weten te maken. Dit heeft hij gedaan om voor de kijker een zo duidelijk mogelijk beeld van de club te schetsen. Om te voorkomen dat bezoekers van de club herkent worden, zijn alle personen in de desbetreffende beelden geblurd.

Marketing

In het strenge deurbeleid van Berghain zit een stuk marketing, denkt Bert Habets, mede-eigenaar van marketingbureau Reactivators. “Door het strenge deurbeleid bouwt Berghain aan een goede naamsbekendheid. Maar de line-up van de technoclub is ook erg sterk, dat is al jaren zo. Één marketingstrategie werkt maar voor korte tijd, dus ik weet niet hoe lang het strenge deurbeleid nog zal werken.” Berghain hanteert als sinds haar start in 2004 een streng deurbeleid, dit lijkt in het geval van Berghain dus vrij lang succesvol. Toch ziet de verkoper die al jaren voor Berghain zijn drankkraampje runt de laatste jaren een sterke afname in bezoekers. “Vroeger stond er op de zondagmiddag een rij tot aan de maan, deze rij liep door de hele straten heen. Het is nu maar een fractie van wat het is geweest.”

Er bestaat ook een Berghain Trainer, een online simulatie die een aantal vragen stelt die je kan verwachten aan de deur van Berghain. Denk aan: ‘wie treden er op? Heb je gedronken? Waar kom je vandaan?’ Toch worden deze vragen in de realiteit niet aan je gevraagd. “Dat is ook een vorm van marketing”, zegt Habets. “Dan denken mensen dat het heel spannend wordt in de rij, wat in de realiteit dan reuze meevalt.”

Hype

Volgens de marketing expert zijn het de gasten zelf die de hype om de club creëren. “Je weet natuurlijk niet helemaal precies wat er binnen in die club afspeelt. Dan gaan mensen dingen verzinnen. Of mensen horen een verhaal via-via, zo gaan verhalen een eigen leven leiden. Mensen kiezen zelf wat ze wel en niet vertellen. Bovendien is het vaak zo dat de meest gekke verhalen, waar of niet waar, het populairst worden.”

Nederland 

In Nederland bestaat er niet zo’n mysterieuze club. “Ik weet niet of Nederland er groot genoeg voor is. Mensen komen niet naar Nederland om naar een technoclub te gaan. En dat doen verschillende mensen wel als ze naar Berlijn gaan. Verder wordt er in de media veel geschreven over de club Berghain. Dat vindt de club ook erg fijn, want zo creëer je nog meer een hype”, zegt Habets.

Toch zijn de Nederlandse clubs volgens Habets al op kleine schaal bezig met een hype creëren. “Denk maar een een VIP ruimte, dat is ook al schaarste creëren. Verder kan je als Nederlandse club sociale media goed gebruiken. Als je een post maakt dat het feest bijna is uitverkocht, dan zie je dat de kaartverkoop veel sneller gaat. Mensen zijn dan bang om dingen te missen. Uiteindelijk willen mensen ergens bij horen waar ze niet zomaar bij kunnen horen.”

Eén week later

Redactielid Pepijn van Oirschot kwam binnen bij Berghain. Een week later kijkt hij terug op een bijzondere ervaring. “Ik had nog nooit zoiets meegemaakt. Toch is de sfeer niet heel veel anders dan andere technoclubs in Berlijn die we later hebben bezocht.” Van Oirschot denkt dat de technoscene in Berlijn vooral bijzonder is en dat Berghain niet als enige deze beleving meedraagt. “Toch zou ik nog wel een keer terug willen naar Berghain om te kijken hoe het is om met meer mensen binnen te komen.”